Programma Duurzame & Gezonde Scholen Congres

We heten je van harte welkom tijdens de vijfde editie van het Duurzame & Gezonde Scholen Congres.. Bij binnenkomst staat de koffie of thee en uiteraard wat lekkers voor je klaar. 

Zoals een goed festival betaamt, is er een heleboel te beleven en voor elk wat wils. Heb je even tijd tussen de sessies door? Kom dan nagenieten, napraten of ontspannen in de lounge. De lounge is de hele dag open en voorzien van goede catering. Gun jezelf de ruimte om hier nieuwe contacten op te doen én je netwerk uit te breiden; ga in gesprek met de andere deelnemers en onze partners.

Hoe kijkt ons panel aan tegen standaardisatie, bundeling van scholen in aanbestedingen en de rol van gemeenten?

"Ga kathedralen bouwen" is een verhaal over de angst en passie. Over de angst om controle te verliezen. Over passie die nodig is om iets tot stand te brengen. Met controle is niets mis. Maar teveel controle leidt tot angst voor risico en gebrek aan passie die nodig is voor verandering, innovatie en groei. We zijn terecht gekomen in een wereld van managers, planning, proces en bureaucratie. Een wereld waarin we geen fouten mogen maken. Waarin we alles van te voren willen vastleggen en regelen. Echter, we moeten transities vormgeven. We moeten aan de slag met nieuwe ideeën. Bij uitstek zaken die zich niet lenen voor planning en controle. Wat we nodig hebben is vertrouwen. Vertrouwen ontstaat als mensen gezamenlijk een reis aangaan. Een reis met successen maar ook tegenslagen, die je als groep overwint, waar je trots op kan zijn. Het is tijd om kathedralen te bouwen

Deze sessie wordt verzorgd door: Daan Quakernaat

Een groen schoolplein draagt bij aan zowel onze mentale als fysieke gezondheid. Maar waarom is dat zo? Het antwoord ligt in de onzichtbare wereld van microben.

Tijdens deze presentatie deelt Lune Walder, spreker bij Bac2nature en expert op het gebied van het microbioom, hoe microben een cruciale rol spelen in onze weerbaarheid en algehele gezondheid. De inrichting van onze schoolpleinen bepaalt in grote mate hoe kinderen in contact komen met deze essentiële micro-organismen.

Aan de hand van onderzoek laat ze zien hoe biodiversiteit op innovatieve manieren teruggebracht kan worden in onze leefomgeving, van gebouwen en speeltuinen tot voeding. Ontdek hoe kleine aanpassingen in het groenontwerp een groot verschil kunnen maken, niet alleen voor de natuur, hitte, wateroverlast, maar ook voor onze weerbare gezondheid.

Deze sessie wordt verzorgd door: Lune Walder

In Twente begint een scholenbouwrevolutie, gericht op het vervangen van verouderde schoolgebouwen door samenwerking met de lokale gemeenschap. De beweging, genaamd De Twentsche School, draait om de kracht van de gemeenschap en omvat samenwerking met de lokale overheid, regionale bouwers en boeren om de materialenketen kort te houden voor duurzame en toekomstbestendige gebouwen. Met 80% standaardisatie en 20% maatwerk worden grotere series, kortere doorlooptijden en snellere bouwtijden gerealiseerd. De focus ligt op onderwijslogistiek, waardoor gebouwen toekomstbestendig en schaalbaar zijn, gebaseerd op de theorie van Dunbar. Door een scholenbouwvereniging op te richten, waarin de Total Cost of Ownership (TCO) wordt beheerd, wordt de split incentive tussen gemeentes en schoolbesturen aangepakt. Door deze aanpak worden er niet alleen goede gebouwen gerealiseerd, maar neemt ook de brede maatschappelijke welvaart toe op die plekken waar het concept van De Twentsche School wordt toegepast.

Deze sessie wordt verzorgd door: Herman Soepenberg en Ralf Dwars

In deze sessie presenteren Albert Brouwer (INNAX) en Jaap van der Wal (gemeente Tholen) hoe de Rehobothschool in Stavenisse binnen zes weken transformeerde van energielabel G naar A+++, ondanks een vol elektriciteitsnet. Albert licht toe hoe dit project in de praktijk is aangepakt en welke technische keuzes daarbij zijn gemaakt. Jaap geeft het perspectief van de gemeente en schetst de financiële kant van het project. Samen bieden zij inzicht in hoe techniek, beleid en financiering elkaar versterken bij verduurzaming van schoolgebouwen, zonder dat de leerlingen daar hinder van ondervinden.

Deze sessie wordt verzorgd door: Albert Brouwer & Jaap van der Wal

In deze masterclass wordt ingezoomd op de noodzaak en haalbaarheid van Paris Proof onderwijshuisvesting. Hoe kunnen onderwijsgebouwen voldoen aan de Paris Proof bouwen norm. Welke streefwaarden voor de uitstoot van bouwmaterialen zijn voor onderwijsgebouwen haalbaar en realistisch. De sessie richt zich op de verschillende knoppen en invloeden welke belangrijk zijn op het behalen van de Paris Proof doelstellingen. Welke impact kan je vanuit jouw rol maken? Welke maatregelen moeten afgewogen worden en welke valkuilen moeten vermeden worden? In deze sessie worden deze thema’s interactief tegen het licht gehouden aan de hand van praktijkvoorbeelden met berekeningen en lessen.  

Deze sessie wordt verzorgd door: Bart Advokaat & Sven 't Hart

Wat betekenen de kengetallen in het Programma van Eisen - zoals die van nagalmtijd, daglichttoetreding en installatiegeluid - nou écht? In deze sessie ontdek je hoe deze eisen doorwerken in het klaslokaal en wat hun effect is op leerprestaties en ziekteverzuim. Begrijp de impact van Frisse Scholen klasse A, B en C - en ervaar het verschil zelf met onze VR-tool op de stand.

Deze sessie wordt verzorgd door: Jürgen van Hulst

In het Programma Onderwijshuisvesting verbinden we partijen en ideeën om samen betere schoolgebouwen te realiseren. We ontwikkelen een integrale aanpak die schoolbesturen en gemeenten helpt om sneller, beter en kosten efficiënter te werken aan hun onderwijshuisvestingsopgave. Merel Dorst laat zien waarom deze aanpak werkt en neemt je mee in de toepassing van de eerste ontwikkelde standaarden en instrumenten van het programma.

Deze sessie wordt verzorgd door: Merel Dorst en Franke Kaljee

Door een probleem met de toplaag van de gevelbeplating van het Mundus College in Amsterdam liet de folie van de panelen los, was er sprake van houtrot en lieten zelfs enkele panelen los. Een traditionele oplossing lag voor de hand, maar de opdrachtgever Esprit Scholen koos BRIQUE architecten voor een unieke circulaire gevelrenovatie.

Deze sessie wordt verzorgd door: Suzanne Ellis en Graham Kolk

Het is tijd voor een lunchbreak: geniet van de heerlijke catering en goede gesprekken! Tijd over?  Maak dan gebruik van onze photobooth om deze dag vast te leggen! 

Samenwerkingsschool de Floreant uit Luttelgeest had te maken met oververhitte klaslokalen. Zij hadden budget geregeld voor airconditioners. Tegelijkertijd waren de ventilatie-units aan vervanging toe. Zij vonden een oplossing voor beide problemen in de vorm van de ICECUBE klimaatunit. Naast een goede financiële businesscase biedt dit product ook vele voordelen in energiebesparing en het voorkomen van milieuschade. Stefan en Arthur lichten deze casus toe.  

Deze sessie wordt verzorgd door: Stefan Eilander & Arthur van der Lee

De gemeente Groningen staat de komende jaren voor een enorme opgave omtrent de renovatie, verbouw, sloop en nieuwbouw van een flink aantal bestaande scholen en de ontwikkeling van helemaal nieuwe (basis)scholen. Daarom was het tijd voor reflectie op de werkwijze van de afgelopen decennia. Samen met architectenbureaus KAW en De Zwarte Hond zijn de afgelopen twee jaar tijdens de manifestatie Schoolvoorbeeld deze werkwijze en verschillende opgaven onder de loep genomen. Er is hierbij ook geëxperimenteerd met een nieuwe aanpak voor scholenbouw. De uitkomst: 35 aanbevelingen voor nieuw- en verbouw van scholen, plus een nieuwe werkwijze. Eentje die de komende jaren kan worden ingezet voor de scholen op het IHP Gro Up. In deze kennissessie behandelen we een aantal van de aanbevelingen en hebben we het ook over knelpunten waar je zelf als scholenbouwer, architect of ambtenaar tegenaan kunt lopen.

Deze sessie wordt verzorgd door: Bart van Kampen, Jan Paul van den Berg en Douwe Boonstra

Arne Balvers en Jimmy van der Aa presenteren het CircleWood-systeem: circulair en biobased bouwen met hout, modulair en natuurinclusief. Aan de hand van school Wisperweide bespreken zij kansen, kwaliteiten én de financiële businesscase: investeringskosten, restwaarde, exploitatiekosten en total cost of ownership. Duurzaam bouwen met impact én financieel inzicht. 

Deze sessie wordt verzorgd door: Arne Balvers & Jimmy van der Aa

Hoe maak je van een school niet alleen een duurzame en gezonde leeromgeving, maar ook een plek waar leerlingen en docenten zich écht prettig voelen en zich mee kunnen identificeren? In onze onderwijsprojecten combineren we vanzelfsprekend waarden als een gezond binnenklimaat, een functioneel gebouw en duurzaamheid met inzichten uit de omgevingspsychologie. Zo vertalen we ‘zachte waarden’ naar concrete ontwerpkeuzes die bijdragen aan welbevinden én leerprestaties. Aan de hand van praktijkvoorbeelden – waaronder de grootschalige vernieuwbouw van het Bonhoeffer College in Enschede – laten we zien hoe de beleving van het schoolgebouw kan worden verbeterd en hoe dit een positieve invloed heeft op de gebruikers. 

Deze sessie wordt verzorgd door: Carina Nørregaard

Aan de hand van Total Cost of Ownership (TCO) en Circulaire Restwaarde (CRW) methodiek zal de praktische toepasbaarheid ervan ten behoeve van financiële analyse en besluitvorming gepresenteerd worden. Met de zaal zal de ondersteuningsbehoefte vanuit de sector en het aanbod vanuit het programma (POHV) besproken worden.

Deze sessie wordt verzorgd door: Olivier Lausteslager 

De realisatie van een multifunctionele accommodatie (MFA) is een complexe uitdaging. Niet alleen komen meerdere functies, maar ook eisen, belangen, budgetten en doelgroepen samen. Hoe regel je eigendom en beheer op een manier die voor alle partijen werkt? En hoe zorg je ervoor dat de MFA juridisch, financieel en organisatorisch toekomstbestendig is? 

Na een ontwerpend onderzoek met Stichting Mevrouw Meijer, ging ATELIERFRONT aan de slag met het transformeren van een jaren vijftig school tot een eigentijds schoolgebouw. Niet alleen de school kreeg een heel ander karakter en functionaliteit, maar ook het plein werd op een verrassende manier geïntegreerd in de plannen. Door aan de buitenzijde na te isoleren met biobased materialen, krijgt ook het oude deel van de school, dezelfde kwaliteit en dezelfde uitstraling als de nieuwbouw.

Jantje Beton en IVN Natuureducatie zetten zich al meer dan 10 jaar in om scholen en overheden op weg te helpen met een Gezond Schoolplein. In de afgelopen 10-15 jaar zijn dan ook veel schoolpleinen op de schop gegaan. Van stenen woestijnen met een zandbak en een duikelrek naar veelal natuurrijke speel- en leeromgevingen waar vanalles te doen is. En in plaats van het plein enkel te gebruiken in het ‘speelkwartier’, worden de schoolpleinen steeds vaker ingezet als verlenging van het klaslokaal én als speel- en ontmoetingsplek voor de buurt. Helaas heeft nog lang niet elk kind (en leerkracht) zo’n fijne en uitdagende plek tot zijn/haar beschikking en zien we dat kinderen steeds minder buitenspelen en bewegen.

Nu veel scholen op de lijst staan van renovatie of nieuwbouw, ligt er een uitgelezen kans om vanaf de start het schoolplein mee te nemen. Een kans die, helaas, nog niet altijd gegrepen wordt. In deze sessie delen we onze inzichten van 10+ jaar Gezonde Schoolpleinen. Wat is een Gezond Schoolplein, wat levert het op en hoe pak je dit aan?

Deze sessie wordt verzorgd door: Marlies Bouman

Volgens de uitgangspunten voor de financiering van Onderwijshuisvesting zou een school tenminste 60 jaar moeten blijven bestaan en pas na 40 jaar eventueel in aanmerking komen voor een noodzakelijke renovatie.

“Hoe dan?” zult u zich afvragen. Kijk naar alle economische, ecologische, technologische, demografische en culturele ontwikkelingen sinds de eeuwwisseling en naar de veranderende doelen, wensen en eisen die we stellen aan het onderwijs. Het kan dus ook niet anders dan dat onze scholenvoorraad van amper 25 jaar jong hopeloos verouderd is. Tel daarbij op de toenemende én veranderde vraag naar onderwijs als gevolg van de economische en geopolitieke migratie van de afgelopen 5 à 10 jaar. Ook deze ontwikkeling zet zelfs meerdere na 2000 gebouwde scholen op de lijst van onvoldoende adequaat.

Ewoud Netten en Stefanie Stein nemen u graag in een duo-presentatie mee in hun visie en gedachten over hoe een school meer als roerend dan als onroerend goed beschouwd, gefinancierd, gebouwd en beheerd kan worden volgens het “School Space as a Service”- model.

Deze sessie wordt verzorgd door: Jordy van den Berg & Ewoud Netten

Tijdens deze masterclass gaat Marco in gesprek met de aanwezigen over het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Steeds meer gemeenten en schoolbesturen werken samen aan een integrale aanpak voor de onderwijshuisvesting. Op dit moment hanteert men daarbij nog veel verschillende uitgangspunten, waardoor er grote verschillen ontstaan. Om meer duidelijkheid en uniformiteit te brengen, wordt vanuit het landelijke Programma Onderwijshuisvesting (POHV) een richtlijn ontwikkeld. Het maken én vastleggen van afspraken wordt daarmee een stuk eenvoudiger. In deze sessie vertellen we je meer over het concept van deze richtlijn en de wijze waarop feedback gegeven kan worden zodat er een voldragen richtlijn ontstaat.

Deze sessie wordt verzorgd door: Marco van Zandwijk

In Heerenveen ontwikkelden we een duurzaam integraal huisvestingsplan (DIHP). Nu zetten we dit om in de praktijk: het Bernesintrum Aldeboarn (Fries voor Kindcentrum Oldeboarn). Met een uitzonderlijk hoge duurzaamheidsambitie onderzoeken we, samen met Alba Concepts, hoe grote bouwcomponenten uit sloopprojecten kunnen worden hergebruikt. Een uitdagende stap naar écht circulair onderwijs.

Deze sessie wordt verzorgd door: Bernd Ensing & Robin Aalbers

Een natuurinclusieve onderwijsomgeving heeft superkrachten voor de gezonde ontwikkeling van kinderen en medewerkers. Het helpt daarnaast bij klimaatadaptatie, versterkt de biodiversiteit en biedt kinderen een contextrijke leeromgeving. Maar wat is een natuurinclusieve onderwijsomgeving precies? Welke aspecten zijn daarin belangrijk? En welke tools zijn hiervoor beschikbaar? In deze kennissessie gaat Vincent van der Veen, impactmanager opgroeien en ontwikkelen bij IVN, dieper in op het thema natuurinclusiviteit in het onderwijs. Leidraad hierbij is de onlangs gepubliceerde gids ‘Bouwen aan natuurinclusieve onderwijsomgevingen’ dat hij samen met het Collectief Natuurinclusief opstelde voor gemeenten, onderwijsbesturen en bouwers.

Deze sessie wordt verzorgd door: Vincent van der Veen

Onder leiding van dagvoorzitter Ysbrand Visser en juryvoorzitter Rob van der Westen stellen wij de drie genomineerden aan je voor. Wie wordt de Smaakmaker 2025? Dat bepalen we aan de hand van de live stemmen van het publiek! 

Sluit de dag samen af onder het genot van een klein hapje en drankje!